|
Samtök um bíllausan lífsstíl boðuðu til fundar starfshóps um göngugötur í Reykjavík á efri hæð á Sólon, þriðjudagskvöldið 7. júlí 2009.
Mættir voru kringum 20 fundarmenn og voru eftirtaldir viðstaddir allt til loka fundarins Sigrún Helga Lund, Svanhildur Guðmundsdóttir, Ari Tryggvason,Auður Loftsdóttir,Ásbjörn Ólafsson,Sólver Sólversson,Magnús Jensson,Bjarnheiður Kristinsdóttir,Hlynur A. Vilmarsson,Pawel Bartoszek,Ingvar Sigurjónsson,Árni Davíðsson,Morten Lange
Dagskráin mótaðist á staðnum og var eftirfarandi: 1. Fólk boðið velkomið 2. Almenn umræða 3. Ásbjörn Ólafsson sýndi loftmyndir af helstu verslanakjörnum höfuðborgarsvæðisins 4. Magnús Jensson hélt erindi um uppbyggingu Reykjavíkur, þróun og gerð húsa, garða og almenns rýmis í borginni 5. Skipt var í vinnuhópa og unnar hugmyndir um göngugötur í Reykjavík 6. Lokaályktun sett fram
Í almennri umræðu kom eftirfarandi fram: • Ókostir við bílaumferð á Laugavegi og almennt í þröngum/einstefndum götum þar sem verslanir eru staðsettar: ➔ fólk hringsólar á bílnum við vöru- og bílastæðaleit í stað þess að leggja bílnum, ganga og skipuleggja innkaupin betur ➔ mengun ➔ sker í sundur flæði milli verslana sitt hvoru megin götunnar ➔ bílastæði standa oft í vegi fyrir fólki með barnavagna, sérstaklega þar sem kaffihús eru staðsett og setja borð út á gangstétt (betra væri að gera götuna að göngugötu og leyfa einmitt kaffihúsunum að færa sig út á götuna með borð og stóla)
• Austurstræti var frá upphafi hannað sem göngugata ➔ þessu var breytt vegna rónahræðslu ➔ á sama hátt hefur bekkjum við Hlemm verið komið fyrir á eyju hinu meginRauðarárstígs til að bægja rónum frá – þetta er raunar tilflutningur vanda en ekki lausn enda hefur þá eldra fólk eða veikburða ekkert sæti utandyra
• Nú eru breyttir tímar frá því að átakið um að breyta Laugaveginum í göngugötu fór síðast af stað ➔ kaupmenn voru þá mjög á móti ➔ nú eru komnir margir nýir kaupmenn sem eru fylgjandi hugmynd um göngugötu ➔ Laugavegurinn er ekki lengur verslunargata einvörðungu heldur blandast inn ýmisleg menningartengd starfsemi ➔ fólk kunni ekki að nota bílastæðahús á þeim tíma
• Það eru ekki bein tengsl milli viðskipta og bíla ➔ Í verslanamiðstöðvum þarf fólk ekki að aka milli verslana ➔ Strikið í Kaupmannahöfn ➔ Kurfürstendamm (KuDamm) í Berlín
• Það er bábylja að fólk sé hrætt við veður ➔ Börnin eru send út að leika sér sama hvort rignir eður ei ➔ Markaðstorg erlendis eru í notkun allt árið um kring, jafnvel í borgum þar sem veðurlag er mun kaldara og blautara en í Reykjavík (eins og t.d. í Tékklandi, Austurríki og Rússlandi) þrátt fyrir snjó, regn eða slabb og slyddu.
• Hvert á rúnturinn að færast ef Laugavegi verður lokað fyrir bílaumferð? ➔ Erfitt að spá fyrir um það ➔ Ekki ólíklegt að dragi úr rúntinum með hækkandi bensínverði ➔ Fólk fari frekar í göngutúr niður Laugaveginn
• Það að fara í bíltúr er séríslenskt fyrirbæri ➔ Krafan og auglýsingar um næg bílastæði sömuleiðis
Ásbjörn Ólafsson sýndi sýndi loftmyndir af verslunarkjörnum höfuðborgarsvæðisins og útskýrði aðgengi. Meðan á sýningunni stóð komu fram eftirfarandi athugasemdir og pælingar um það sem betur mætti fara:
• Svæðið þar sem LHÍ átti að vera við Laugaveg ➔ gera grænt svæði, t.d. með gosbrunni
• Urðarholt í Garðabæ ➔ hér hefur verið ákveðið að setja ný og umhverfisvænni markmið ➔ t.d. er gætt að yfirborðsvatni, bílastæði höfð færri og betri almenningssamgöngur ➔ svona verkefni er gott og gilt EN ætti betur heima á Laugavegi til að sýna öllum göngumenningu en ekki bara þeim sem hugsanlega eiga leið í Urriðaholtið
• Kringlan ➔ Gönguleið frá strætóskýlum í Kringluna liggur í krókum og að hluta yfir bílastæði ➔ Illgreiðfært og hættulegt aðgengi fyrir fólk með barnavagna, sérstaklega á veturna ➔ Skipulögð göngugata undir þaki ➔ Meira er hugsað fyrir bílum en gangandi/hjólandi/hjólastóla aðkomu ➔ Var á sínum tíma hönnuð fyrir aðkomu umferðar skv. Vinstri-umferð
• Hjarðarhagi/Ægissíða (ekki með í loftmyndum en kom fram í umræðunni) ➔ Hér þarf að þvera umferð til að komast áfram
• Stúdentaíbúðir úti í úthverfum (ekki með í loftmyndum en kom fram í umræðunni) ➔ Strætósamgöngur standast ekki tímatöflu ➔ Fólk neyðist (af illri reynslu) til að stóla á bíl frekar en almenningssamgöngur
• Skeifan ➔ lítið sem ekkert öryggi fyrir gangandi vegfarendur ➔ gangstéttar hist og her og stoppa tilviljanakennt við götur ➔ rampur af göngubrú inn á svæðið hallar svo mjög að bíl væri varla treystandi til að aka þar upp, hvað þá fólk með barnavagn eða fólk bundið við hjólastól komist þar þægilega niður ➔ séreignarhaldsfélag sér um og sá um uppbyggingu Skeifunnar
• Stjörnutorg/Vitatorg ➔ græn svæði sem hér voru áður eru komin undir bílastæði ➔ bílastæðin lítt nýtt
• Frakkastígur/Bergstaðastræti sem og Smiðjustígur/Lækjargata ➔ margir upphitaðir göngustígar ➔ tilvalið sem göngugötur/vistgötur
Magnús Jensson hélt erindi um uppbyggingu Reykjavíkur, þróun og gerð húsa, garða og almenns rýmis í borginni. Í erindinu kom m.a. eftirfarandi fram: • Reykjavík er ein dreifbýlasta borg heims (aðeins Sparta og Akureyri eru dreifbýlli) • Reykjavík er miklum mun dreifbýlli en þær borgir í Evrópu og sér í lagi á Norðurlöndum sem við helst berum okkur saman við • Í upphafi byggðar voru götur ekki gerðar fyrir bílaumferð • Byggð var fremur þétt í byrjun • 1920 fékk Ísland þann vafasama titil að hafa flesta bíla miðað við höfðatölu og hefur haldið honum síðan • Í miðbænum var upprunalega iðnaðarsvæði í kring þótt byggðin væri öll fremur lágreist • Mannvirki á borð við stór mislæg gatnamót (Snorrabraut/Miklabraut t.d.) og háhýsi (Skuggahverfið) eiga ekki heima í miðbænum heldur í úthverfunum • Á Íslandi skortir mjög á virðingu fyrir landi ➢ þetta sést t.d. í fjölda bílastæða ➢ og fjölda fermetra innanhúss miðað við fjölda fermetra utanhúss á íbúðarlóðum ➢ Hús eru nú með 1m² innandyra á móti hverjum 3-4 m² garði ➢ Þetta hlutfall mætti að ósekju minnka í 1 m² hús vs. 1,8 m² garður án þess að skerða sólarstundir mikið
• Hugmyndin, sem fór mjög vaxandi og er enn við lýði, um að sólar njóti í og við hús (skugga beri ekki af nærliggjandi húsum) er einstök fyrir höfuðborg • Götur skera í sundur og lítið er hugsað fyrir annarri umferð en bílumferð • Í borg á borð við Kaupmannahöfn hefur með góðum árangri verið komið fyrir svokölluðum grænum trefli þar sem fólk getur gengið og hjólað ferða sinna í vinnuna • Græn svæði má nýta betur sem samgönguæðar • Nú er oft betra aðgengi frá bíl/bílskúr/bílastæðahúsi að íbúðarhúsnæði heldur en frá gangstétt!
Umræður meðan á erindi Magnúsar stóð: • Kaupmaðurinn á horninu hvarf ➔ Ekki lengur allt í göngufæri ➔ Fólk notar nú bílinn oftar, meira að segja í 2/3 tilvika þegar um vegalengd undir 200 m er að ræða (skv. Samgönguskipulagi Línuhönnunar)
• Mikill hluti tíma fólks fer í að vinna fyrir bílnum og menningu kringum hann ➔ Rekstur á meðaleinkabíl skv. FÍB er milljón á ári ➔ Samgöngustefna fyrirtækja (sem verðlaunuð hefur verið nýlega af Samtökum um bíllausan lífsstíl) hvetur starfsfólk fyrirtækja til minni bílanotkunar
• Hvað varð um hverfisskólana? ➔ Umferð menntskælinga eykst mjög þegar þeir sækja menntaskóla fjarri heimili sínu ➔ HR við Öskjuhlíð er staðsettur þar sem enginn/fáir munu nota almenningssamgöngur (þó er hjólbrautin úr Fossvogi ágæt)
• Skoða mætti nánar verkefni frá Belfast og Hannover ➔ Í Belfast skilaði miklum árangri í átt til minni bílnotkunar að lækka hámarkshraða ➔ Í Hannover stuðla vistgötur að því að sum hverfi eru nánast orðin bíllaus ➔ Katrín Lund ætlar að setja inn vefsíður um þetta
• Ílöng græn svæði eða grænir treflar til að fara í vinnuna ➔ Laugardalur og Elliðaárdalur kannski dæmi um þetta ➔ Setja mætti grænan trefil milli akbrauta, þannig að umferð í eina átt sé öðru megin trefilsins og umferð í hina áttina hinu megin. ➔ Hér eru hjólastígar oft lagðir eins og þeir séu ekki raunverulegur ferðamáti – fólk sé bara að trimma og vilji ekki komast á sem hagkvæmastan hátt milli tveggja staða
• Milli Seljavegar og Framnesvegar er göngugata ➔ samt eru þar merkingar fyrir bíla ➔ einnig bílskúrar
• Torgið við söluturninn Drekann ➔ þar standa nú bílar ➔ frekar mætti setja út borð og stóla fyrir kaffihúsið og jafnvel gera torgið grænna
• Óðinstorg ➔ undirlagt af bílastæði
• Ef Miklabraut fer í stokk þá væri Rauðarárstígur fín æð í átt að miðbænum, þ.e. tengir Vatnsmýri og Kringlu við miðbæinn • Þykir ófínt að ganga? ➔ Athugasemdir frá vinnufélögum ➔ Þykir skrýtið ef fólk á ekki bíl
Nú hófust umræður um göngugötur í hópum og var þá unnið með kort af miðbæjarsvæðinu.
Niðurstöður fjölluðu um hvaða götur skyldu vera göngugötur, hverjar fara í stokk, hvaða götur skyldu vera vistgötur ofl. sem Magnús tók að sér að taka saman í yfirlitskort. Annað sem fram fór í töluðu/skrifuðu máli kemur fram hér, sumt flokkað eftir hópum ef því var skilað á sérblaði:
• Forgangsatriði að gera Laugaveg að göngugötu • Breyta þarf hugarfarinu um að bíllinn sé regnjakki og að leggja þurfi alveg upp við húsið • Sporvagn ➔ Þeir eru dýrir ➔ Þeir hvetja til notkunar almenningssamgangna (sbr. eru á sérbraut og fólk sér þá þjóta hjá þegar það situr fast í umferðarteppu á álagstímum) • BRT = Bus Rapid Transit = forgangsakreinar strætisvagna ➔ eru til en ekki virtar • Hafa þarf samband og samráð við verslunarmenn um þróun miðbæjarins ➔ ekki þó bara verslunarmenn enda hefur önnur menningartengd þjónusta aukist mjög í miðbænum • Hugmynd Sólvers um að sýna verslunareigendum að velta aukist við gerð göngugötu ➔ auka skjól fyrir veðri við Laugaveg ➢ planta greni fyrir helstu vindstrengi inn á verslunargötur ➢ gróður og bekkir ➔ velta eykst með betra aðgengi ➢ breyta bílastæðum framan við verslanir í hjólabrautir og breiðari göngugötur með bekkjum og útivistaraðstöðu
• Hugmynd Sólvers um að sýna almenningi að gaman sé að rölta göngugötu og versla: ➔ Hjólastæðasvæði undir eftirliti ➔ Greiðvirkar almenningssamgöngur og samgöngur ➢ Sporvatn upp og niður (til hliðar við?) göngugötusvæðið ➢ Aðgengileg strætóskýli ➢ Loka fyrir bílaumferð (nema fyrir vöruflutninga á ákv. tímum sólarhringsins og slökkvilið, sjúkralið og lögreglu)
• Hugmynd Sólvers um húsfyllingu út frá Laugavegi ➔ Gera túbu við Hverfisgötu þannig að þak hennar sé á hæð við Laugaveg ➢ tekur burt hallann ➢ efri hæðir við Hverfisgötu verða fyrsta hæð ➢ neðri hæðir við Hverfisgötu verða ofan í túbunni, þ.e. neðanjarðar ➔ ábending um að svipað var gert í Seattle á sínum tíma
• Hugmyndir hóps með Morten sem ritara: ➔ þegar göngugötur eru gerðar er eðlilegt að bílastæði fari, þá mun þrengjast um önnur bílastæði ➔ Setja gjald á bílastæðin og boða íbúakort ➔ koma á samræðum við íbúa og verslunareigendur ➢ það þarf að leggja vinnu í því að fá þessa hópa með í umræðuna ➢ þá finnst öllum þeir eiga þátt í lausnunum (þær verða þeirra eigin) ➔ Á ráðstefnu Skipulagsstofnunar, Mótun byggðar, koma tveir sérfræðingar breskur og danskur ➢ ná sambandi við þessa sérfræðinga ➢ leita fyrirmynda og dæmisagna erlendis frá ➢ koma á tengslum við verslunareigendur sem hafa gengið í gegnum svona breytingar ➢ fá þá til að miðla af sinni reynslu
• Hugmyndir hóps með Bjarnheiði sem ritara: ➔ Takmarka ætti stærð einkabíla í 101 ➢ Jeppa mætti geyma utan miðbæjarkjarnans og ferðast til þeirra með almenningssamgöngum ➔ Færa rafbílastæði við Laugaveg eitthvert annað ➢ Í sjálfu sér gott framtak að auka og benda á notkun rafbíla ➢ Slæm staðsetning samt að hafa þetta á Laugaveginum ➢ Rafbílar eru hljóðlátir og geta skotið gangandi vegfarendum skelk í bringu ef þeir búast ekki við umferð ➔ Þessi hópur vildi setja margar götur í stokka ➢ Tengja betur svæði ➢ Bílar ferðast meira lengri vegalengdir, beina braut, á meðan gangandi vegfarendur vilja þvera á mismunandi stöðum ➢ Hafa sporvagn ofan á stokkunum eða greiða einhvern veginn leið fyrir almenningssamgöngur
• Hugmyndir hóps með Auði sem ritara: ➔ Ókeypis í strætó ➔ Hafa bílastæðahús opin allan sólarhringinn ➔ Fjarlægja bílastæði ➔ Minnka umferðarhraðaÍ fundarlok tók Ásbjörn saman ályktun (sjá aðra frétt).
Loks var ákveðið að hittast aftur til skrafs og ráðagerða að tveimur til þremur vikum liðnum.
Þessa fundargerð ritaði Bjarnheiður Kristinsdóttir
|