Samkvæmt mbl.is í dag samþykkti stjórn strætó í morgun rekstraráætlun fyrir næsta ár. Samþykktin felur m.a í sér að dregið verði úr tíðni ferða utan annatíma en vonast er til að ekki þurfi að koma til uppsagna starfsfólks eða að hækka gjaldskrá (sjá frétt).

Þessi þróun á krepputímum er mikið áhyggjuefni fyrir notendur strætó en farþegafjöldi hefur í ljósi breyttra þjóðfélagsaðstæðna aukist um nær helming síðustu tvo mánuði. Það eitt fer illa saman, aukning farþega – og fækkun ferða. Lagt er til að halda verði stöðugu sem er jú góð frétt, því ekki hefur verið dýrt í strætó hingað til.

Megin rök stjórnar strætó eru erfið rekstrarskilyrði og vekur það nokkra furðu í tengslum við forgangsröðun bæjaryfirvalda og er verulega á skjön við yfirlýst áform, en eins og kunnugt er tilkynnti fulltrúi umhverfis- og samgönguráðs fyrr í mánuðinum að Reykjavíkurborg ætlaði að vera til fyrirmyndar og sýna gott fordæmi með því að innleiða vistvænar samgöngur í starfsemi sinni.

Af frétt Reykjavíkurborgar um áformin er þó ljóst að almenningssamgöngur eru síðast nefndar sem kostur. Þá vaknar sá grunur að almenningssamgöngur (strætóferðir öðru nafni) séu í síðasta sæti í forgangsröð sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu. Ætli strætósamlagið milli sveitarfélaganna sé dragbíturinn? Garðabær, Álftanes, Kópavogur, Seltjarnarnes og fleiri úthverfasveitarfélög hafa löngum sýnt almenningssamgöngum minni skilning enda keyra þar margir einir í bíl þó það gangi engan veginn upp efnahagslega eða umhverfislega.

En hvað þýðir samþykktin fyrir notanda strætó? Hvernig skilgreinir stjórn strætó annatíma og á hvaða forsendum? Munu strætóferðir ef til vill einungis vera einu sinni á klukkustund eftir klukkan 18 og laugardaga og sunnudaga? Hvaða áhrif mun skert þjónusta hafa á hreyfanleika eldra fólks um borgina, barnafólks, fólks í vaktavinnu og annara sem reiða sig á strætósamgöngur. Margar spurningar vakna og við þeim er nauðsynlegt að leita svara.

Strætóhópur bíllaus lífsstíls hyggst bregðast við þessu og blæs til almennings-fundar í næstu viku. Nánari tímasetning og staðsetning tilkynnt hið fyrsta.

Ef engin bifreið á götum borgarinnar væri búin nagladekkjum gæti Reykjavíkurborg sennilega sparað um það bil 300 milljónir króna árlega. Gert er ráð fyrir að árlega þurfi um það bil 10.000 tonn meira af malbiki en ella vegna mikillar nagladekkjanotkunar. Svifryk hefur farið 22 sinnum yfir heilsuverndarmörk á árinu. Nagladekk spæna upp malbikið á götum borgarinnar hundrað sinnum hraðar en naglalaus dekk og eru þau ein helsta uppspretta svifryks í Reykjavík. 44% bifreiða voru á nöglum í apríl 2008. Svifryksmengunar í Reykjavík gætir mest að vetri til þegar veður er þurrt og kalt, lítill raki er í andrúmslofti og umferð mikil. Svifryk hefur farið 22 sinnum yfir heilsuverndarmörk á þessu ári en mátti einungis fara 18 sinnum yfir á árinu samkvæmt reglugerð nr. 251/2002. Svifryk fór síðast yfir heilsuverndarmörk 1. nóvember og þar áður 20. og 27. október. Svifryk (PM10) eru örfínar agnir sem eru skaðlegar ef þær komast í lungu fólks. Svifryk á götum borgarinnar er bæði vegna slits á malbiki og vegna uppþyrlunar á aðfluttu ryki eins og jarðvegsryki. Notkun góðra vetrardekkja í stað nagladekkja myndi bæði draga úr svifryksmengun og kostnaði vegna viðhalds gatna. Heilsuverndarmörk svifryks eru 50 míkrógrömm á rúmmetra á sólarhring.